Popularyzacja nauki jeszcze nigdy nie była tak ważna, jak dziś.

Kongres POP Science

O Kongresie

Popularyzacja nauki jeszcze nigdy nie była tak ważna, jak dziś. Coraz więcej uczelni, instytucji naukowych, organizacji i pasjonatów angażuje się w przybliżanie nauki społeczeństwu w przystępny, inspirujący i nowoczesny sposób. Są nas tysiące i chociaż wywodzimy się z różnych środowisk, mamy wspólne cele, problemy i zainteresowania. Czas, byśmy poznali się bliżej, zobaczyli, jak wspaniałe projekty tworzymy w Polsce i porozmawiali o swojej pracy – w szczególności o tym, czego nam potrzeba, by wykonywać ją jeszcze lepiej, a przez to budować społeczeństwo wiedzy, które ma zaufanie do naukowców i naukowczyń. Nauka jest przecież naszym wspólnym dobrem.

Kongres będzie odbywał się corocznie w latach 2025-2027 na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a jego pierwsza edycja odbyła się w dniach 5-7 grudnia 2025 r., w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach, jako wydarzenie towarzyszące 9. Śląskiemu Festiwalowi Nauki Katowice. Druga odsłona Kongresu odbędzie się w dniach 15-17 listopada 2026 r. w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.

Harmonogram

Wszystkie wydarzenia odbywają się w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie

Miejsce: KORTOSFERA Centrum Popularyzacji Nauki i Innowacji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
ul. Dybowskiego 11A
10-723 Olsztyn

17:00-22:00 Rejestracja uczestniczek i uczestników Kongresu

18:00-22:00 Welcome reception

Miejsce: Biblioteka Uniwersytecka UWM
ul. Oczapowskiego 12B
10-719 Olsztyn

9:00–10:00 Rejestracja uczestniczek i uczestników Kongresu

10:00–11:00 Otwarcie II Kongresu POP Science – prowadzenie: dr Łukasz Lamża
Wystąpienie Inauguracyjne- prof. dr hab. Tadeusz Lesiak, Dyrektor IFJ PAN w Krakowie, Przedstawiciel naukowy Polski do Rady CERN

11:00–11:45 Panel dyskusyjny na temat wyzwań stojących przed współczesną komunikacją naukową i dziennikarstwem naukowym (TBA)

11:45–12:00 Coffee break

12:00–13:30 I sesja networkingowa – wspólna praca nad tematami ważnymi dla Sieci POP Science

Citizen Science: Jakie powinny być dobre praktyki przy uprawianiu nauki obywatelskiej/ partycypacyjnej? (osoba prowadząca: TBA)
Sztuczna inteligencja: Jakie są szanse i zagrożenia wykorzystania AI w popularyzacji nauki? (osoba prowadząca: TBA)
Dezinformacja a brak zaufania wobec nauki: Jak popularyzatorzy nauki mogą przeciwdziałać spadkowi zaufania do naukowców? (osoba prowadząca: Agnieszka Kliks-Pudlik, Polska Agencja Prasowa)
Budowanie kompetencji w zakresie komunikacji naukowej: Czego i jak powinniśmy uczyć osoby, które chcą zostać profesjonalnymi popularyzatorami nauki? (osoba prowadząca: Alicja Harackiewicz, Centrum Nauki Experyment)
Promowanie naukowców: Jak budować rozpoznawalność naukowca poprzez ekspercką wiedzę i co ma z tym wspólnego zaćmienie Słońca? (osoba prowadząca: Anna Żmuda-Muszyńska, Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie)
Polska nauka w mediach: Jak sprawić, żeby badania naukowe prowadzone przez polskich naukowców były obecne w mediach? (osoba prowadząca: Sylwia Borowik, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Metali Nieżelaznych)
Od informacji do realnej zmiany: Jak sprawić, żeby nauka miała realny wpływ na zmianę społeczną? (osoba prowadząca: Renata Czeladko, Uniwersytet SWPS)
Kontakty i partnerstwa międzynarodowe: Jakich kontaktów, wiedzy i metod sieciowania potrzebują popularyzatorzy, żeby skuteczniej nawiązywać współpracę międzynarodową? (osoba prowadząca: TBA)
Organizacja i finansowanie międzynarodowych projektów popularyzatorskich: Co obecnie ułatwia, a co utrudnia tworzenie wspólnych międzynarodowych projektów popularyzatorskich i pozyskiwanie na nie finansowania? (osoba prowadząca: TBA)
Trzecia misja, pierwszorzędne znaczenie: Jakie są nasze rekomendacje do nowego modelu uregulowania statusu, ewaluacji i premiowania popularyzatorów nauki? (osoba prowadząca: Katarzyna Łabęda, Stowarzyszenie Mercury)
Bezpieczna nauka, pewna popularyzacja: Jak bezpiecznie i zgodnie z prawem popularyzować naukę? (osoba prowadząca: Sylwia Salamon, Instytut Genetyki Roślin PAN)
Wypisać z kultury, wpisać do nauki: Jak stworzyć nową kategorię podmiotów w MNiSW i uwolnić potencjał Trzeciej Misji? (osoba prowadząca: Monika Wiśniewska, Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy)

13:30–14:15 Lunch

14:15–15:45 II sesja networkingowa – spotkanie z grupami roboczymi

Zespół ds. STEAM

Przykładowe tematy: dobre praktyki w zakresie promowania nauk STEAM i komunikowania o nich, diagnozowanie najbardziej efektywnych form komunikacji o naukach eksperymentalnych, wymiana doświadczeń pomiędzy ośrodkami naukowymi w zakresie promowania nauk eksperymentalnych, analiza regionalnych różnic i uwarunkowań w sposobach komunikacji o naukach STEAM, budowanie relacji z instytucjami i jednostkami odpowiedzialnymi za naukę i edukację (m.in. z urzędami miast, władzami wojewódzkimi, itd.), budowanie świadomości potrzeb kształcenia w zakresie nauk STEAM, budowanie zaufania do nauki.

Zespół Citizen Science

Przykładowe tematy: budowa ogólnopolskiego projektu Citizen Science, dobre praktyki w zakresie działań CS, włączenie samorządów w działania CS, analiza bieżącego potencjału CS, przygotowania do obchodów roku nauki partycypacyjnej

Forum Festiwali

Przykładowe tematy: jak sieciować festiwale, budowanie wspólnych inicjatyw i działań festiwali nauki, jak angażować naukowców w udział w wydarzeniach popularnonaukowych, rozszerzanie spektrum współpracy festiwali nauki z instytucjami krajowymi i międzynarodowymi, analiza dobrych praktyk w zakresie organizacji festiwali nauki.

Zespół komunikacyjny

Przykładowe tematy: budowanie widzialności polskiej nauki, promowanie indywidualnych osiągnięć badawczych, wzrost kompetencji w zakresie komunikacji naukowej.

Zespół finansowy

Przykładowe tematy: finansowanie działalności popularnonaukowej, zarówno przez szkoły wyższe, jak i inne instytucje, współpraca ze sponsorami, finansowanie działalności indywidualnych popularyzatorów, źródła finansowania, metody pozyskiwania środków

Zespół ds. rozwiązań prawnych

Przykładowe tematy: tworzenie propozycji rozwiązań i regulacji, organizacja działalności popularnonaukowej, tworzenie wytycznych ogólnopolskich dla popularyzacji w oparciu o europejskie doświadczenia

Zespół ds. współpracy międzynarodowej

Przykładowe tematy: wymiana doświadczeń dot. skutecznej popularyzacji z partnerami zagranicznymi, nawiązywanie nowych relacji, organizacja wspólnych wydarzeń, obecność Polski w wydarzeniach zagranicznych

15:45–16:00 Podsumowanie i zakończenie

18:00–19:00 Wycieczki – olsztyńska Starówka

18:00–18:30, 18:30-19:00 Wycieczki – podziemia Teatru

Miejsce: Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie
ul. 1 Maja 4
10-118 Olsztyn

19:15–20:40 Koncert Ladies Symfonicznie

Miejsce: Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie
ul. 1 Maja 4
10-118 Olsztyn

Nazywana polską Whitney Houston, jeden z najlepszych polskich głosów – Monika Urlik – wykładowczyni UMFC w Warszawie zaśpiewa przeboje Arethy Franklin, Whitney Houston czy Amy Winehouse. Jest to muzyczny hołd dla kobiecych głosów w symfonicznym wydaniu.

20:40–23:00 Bankiet

Miejsce: Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie
ul. 1 Maja 4
10-118 Olsztyn

9:00–13:00 spotkanie Zespołu Doradczego ds. Popularyzacji Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (wydarzenie zamknięte, dostępne dla Członków Zespołu)

Miejsce: Biblioteka Uniwersytecka UWM
ul. Oczapowskiego 12B
10-719 Olsztyn

9:00–13:00 dalsze prace zespołów roboczych Sieci Współpracy POP Science (wydarzenie zamknięte, dostępne dla członków zespołów)

Miejsce: Biblioteka Uniwersytecka UWM
ul. Oczapowskiego 12B
10-719 Olsztyn

9:00–13:00 Akademia Kompetencji Popularnonaukowych

Miejsce: KORTOSFERA Centrum Popularyzacji Nauki i Innowacji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
ul. Dybowskiego 11A
10-723 Olsztyn

1) Design Thinking dla popularyzatorów nauki

Jak projektować działania popularnonaukowe, gdy pierwsze rozwiązanie przychodzi do głowy zbyt szybko? Jak spojrzeć na znany problem inaczej i znaleźć możliwości, których wcześniej nie dostrzegaliśmy?

Uczestnicy poznają Design Thinking nie jako sztywny schemat pięciu kroków, lecz jako iteracyjny sposób uczenia się o problemie i poszukiwania rozwiązań. Zobaczą, jak kolejne spojrzenia, pytania i próby mogą prowadzić do odkrycia możliwości, których wcześniej nie było widać.

W warsztacie pojawi się również AI jako narzędzie wspierające proces projektowy — m.in. poprzez kwestionowanie założeń, generowanie alternatywnych perspektyw i poszerzanie przestrzeni możliwych rozwiązań.

Warsztat ma pokazać Design Thinking nie jako sztywny zestaw technik, ale jako sposób pracy, który pomaga lepiej rozumieć problemy, dostrzegać nowe możliwości i projektować trafniejsze rozwiązania.

Prowadzący: dr Paweł Wawrzała (Politechnika Śląska)

2) Dezinformacja naukowa bez uproszczeń: manipulacje, przeinaczenia i wprowadzenie do OSINT

Warsztat będzie poświęcony dezinformacji naukowej, jej mechanizmom oraz sposobom praktycznej weryfikacji podejrzanych treści. Jego celem jest rozwinięcie umiejętności rozpoznawania różnych form wprowadzających w błąd przekazów, krytycznej oceny ich źródeł i sposobów rozpowszechniania oraz lepszego rozumienia, dlaczego niektóre fałszywe narracje zyskują popularność i utrzymują się mimo dostępnych sprostowań. Uczestnicy poznają także wybrane techniki Open Source Intelligence (OSINT), które mogą wykorzystać w codziennej pracy popularyzatorskiej.
Prowadzący: dr Piotr Lewulis (Uniwersytet Warszawski)

3) Współpraca zaczyna się od zaufania

Zapraszamy na interaktywny warsztat peer-to-peer, będący przestrzenią do wymiany doświadczeń. Pracując metodą design thinking, skupimy się na szeroko rozumianej współpracy z naukowcami w dwóch obszarach: komunikacji naukowej oraz nauce obywatelskiej. Wspólnie przyjrzymy się, jak angażować publiczność w proces badawczy, by budować zaufanie społeczeństwa do nauki i naukowców do społeczeństwa. Jako case studies posłużą nam projekty badawcze i materiał zdobyty w projekcie „Nauka ma głos”.

Prowadzący: dr Klaudia Żerańska, Dagmara Szawdyn (Centrum Nauki Kopernik)

4) Szkolenia interaktywne w popularyzacji nauki. Tytuł i opis będzie dodany wkrótce.

Prowadzący: dr Sarah Hurtado-Bagès, La Rotonde – Le Centre de Culture Scientifique de Saint-Étienne (warsztaty w języku angielskim)

8:30-13:00 Ciągła przerwa kawowa

13:00 Lunch

Za nami I Kongres POP Science!

Za nami pierwszy Kongres POP Science!

Kongres POP Science w Katowicach był intensywnym i inspirującym spotkaniem ludzi, którzy wierzą, że nauka nie musi być hermetyczna, trudna ani zamknięta w murach uczelni.

Przez trzy dni Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach wypełniły rozmowy o tym, jak mówić o nauce ciekawie, zrozumiale i z sensem – niezależnie od wieku czy zainteresowań.

Kongres odbył się w dniach 5-7 grudnia 2025 roku podczas 9. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice. Niedziela była dniem Akademii Kompetencji Popularnonaukowych.

W programie znalazły się prezentacje najciekawszych inicjatyw popularnonaukowych z całej Polski, dyskusje o wyzwaniach komunikacji naukowej oraz warsztaty rozwijające praktyczne kompetencje, a także tworzenie koncepcji wspólnych działań na przyszłość.

Nie brakowało też networkingu, wymiany doświadczeń i nieoficjalnych rozmów, które często okazywały się równie wartościowe, jak oficjalne sesje. Kongres był też okazją do wysłuchania naukowych autorytetów – prof. Normana Daviesa, dr. inż. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, czy specjalisty od komunikacji naukowej Davida Price’a.

W jednym miejscu spotkały się osoby z całej Polski – popularyzatorzy, naukowcy, edukatorzy, dziennikarze i osoby odpowiedzialne za komunikację w instytucjach naukowych. Wspólnym mianownikiem była potrzeba współpracy, dzielenia się dobrymi praktykami i budowania trwałych relacji, czego efektem ma być rozwijająca się Sieć POP Science.

Kontynuacją Kongresu są stałe działania sieci POP Science.

Cele

Głównym celem I Kongresu POP Science było stworzenie przestrzeni do rozmowy oraz integracji osób związanych bezpośrednio z popularyzacją nauki, co ma skutkować zbudowaniem 3-letniego programu wspólnych działań, integracji rozproszonych narzędzi, wzmocnienia wymiany programowej i zwiększeniem wpływu na obecność nauki w przestrzeni publicznej popularyzatorów nauki oraz organizatorów wydarzeń popularnonaukowych. Pierwsze spotkanie było okazją do przeglądu najlepszych projektów popularnonaukowych realizowanych w Polsce, a także miejscem budowania kompetencji popularnonaukowych. Była to również okazja do rozmowy z przedstawicielami Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na temat wzmocnienia roli popularyzacji w działalności uczelni oraz wyzwań z tym związanych.

Zbudowaliśmy przestrzeń do dialogu w sprawach takich jak: profesjonalizacja zawodu popularyzatora nauki; godzenie obowiązków naukowych, dydaktycznych i popularyzacji nauki w uczelni; wzmacnianie skuteczności działań medialnych na rzecz upowszechniania doniesień badawczych; wsparcie samorządów i władz regionalnych w procesie budowania dialogu obywatelskiego przez naukę.

Rozpoczęliśmy diagnozę obecnie prowadzonej działalności popularnonaukowej w Polsce oraz istniejący potencjał współpracy z międzynarodowymi ośrodkami.

Wspólnie ustaliliśmy, co jest naszemu środowisku obecnie najbardziej potrzebne i na czym najlepiej skupić wysiłki. Zbadaliśmy też potrzeby szkoleniowe popularyzatorów oraz organizatorów form popularyzacji nauki celem dalszego budowania Akademii Kompetencji Popularnonaukowych.

Kto może skorzystać?

Kongres POP Science jest skierowany do potencjalnych uczestników sieci POP Science, w tym popularyzatorów i popularyzatorek oraz osób zajmujących się koordynacją i działalnością organizacyjną w obszarze popularyzacji nauki. W szczególności zapraszamy osoby reprezentujące instytucje związane z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w tym przedstawicieli sektora publicznego szkolnictwa wyższego, instytucji edukacyjnych, a także przedstawicieli mediów i organizacji zajmujących się popularyzacją nauki. Zapraszamy osoby zajmujące się w sposób praktyczny popularyzacją i procesami z nią związanymi w danej instytucji, m.in.:

popularyzatorów i popularyzatorki nauki oraz edukatorów;
organizatorów różnych form popularyzacji nauki (osoby zajmujące się popularyzacją nauki od strony organizacyjnej, administracyjnej, finansowej czy prawnej);
dziennikarzy naukowych i niezależnych twórców treści;
naukowców i naukowczynie zaangażowanych w popularyzację nauki;
rzeczników, pracowników działów promocji i komunikacji oraz jednostek zajmujących się upowszechnianiem wyników badań.

Wydarzenie jest skierowane do osób z instytucji popularyzujących naukę, które otrzymały zaproszenie do wzięcia udziału w Kongresie. Jeśli uważasz, że powinieneś znaleźć się w tym gronie, skontaktuj się z nami: popscience@us.edu.pl.

Informacje organizacyjne

I Kongres POP Science odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach w sali balowej B w trakcie 9. Śląskiego Festiwalu Nauki Katowice.

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach (MCK) zlokalizowane jest w samym sercu miasta, blisko rynku i kampusu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Graniczy ze Strefą Kultury – przestrzenią popularną wśród mieszkańców Katowic i regionu oraz turystów. Z dworca PKP do MCK można dojść pieszo (1,6 km/20 min.) lub dojechać tramwajem (linie T0 i T13) do przystanku Katowice Rondo (8 min.). Najbliższe przystanki autobusowe/tramwajowe to: Katowice Strefa Kultury NOSPR, Katowice Rondo oraz Katowice Uniwersytet Śląski.

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach
Plac Sławika i Antalla 1
40-163 Katowice

Zadanie finansowane ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.